Wat is mobiliteitstraining?

Het klinkt logisch. Mobiliteitstraining is je mobiliteit trainen. In de praktijk is dat ongeveer net zo behulpzaam als zeggen dat krachttraining is om sterker te worden. Het klopt, maar niet erg verhelderend.

In deze blog leg ik uit waarom het begrip mobiliteit zo vaak verkeerd wordt gebruikt (ook door mij, oeps). En waarom dat jou als sporter of trainer uiteindelijk in de weg zit.

mobiliteitstraining

De fitnessindustrie snapt niet wat mobility training is

Op sociale media zie je de ene na de andere fitfluencer hun ‘mobiliteit’ trainen. Met stokken trekken ze bijna hun schouder uit de kom. Ze rollen op foamrollers tot ze bloeduitstortingen hebben. En ze gebruiken elastieken op manieren waar een bondagemeesteres jaloers op is.

Eerlijk is eerlijk. Ik deed dit jarenlang ook. The world’s greatest stretch, massageballetjes en banded oefeningen waren vaste onderdelen van mijn routine. Het voelde alsof ik goed bezig was.

Tot ik begon te merken dat mijn lichaam vooral beter werd in trucjes uitvoeren. Mijn bewegingsvrijheid in het echte leven veranderde nauwelijks.

En dat is geen toeval. Binnen de fitnesswereld wordt het begrip mobiliteit structureel verkeerd gebruikt.

Als je wilt begrijpen wat mobiliteitstraining werkelijk is, moet je eerst weten wat mobiliteit betekent. En minstens zo belangrijk, wat het niet is.

stretchen
Stretchen is geen mobiliteit.

Stretchen is geen mobiliteit

Buiten de fitnesswereld heeft mobiliteit een heel andere betekenis. In de wetenschap gaat het niet over hoe ver je je heup kunt opentrekken of hoe diep je in een stretch kunt zakken.

Mobiliteit gaat daar over je vermogen om te functioneren. Kun je lopen, opstaan, traplopen, jezelf aankleden en je door de dag bewegen zonder dat alles aan elkaar hangt van compensaties.

Daarom bestaan er ook mobiliteitshulpmiddelen zoals rollators en rolstoelen. Niet omdat die iets rekken, maar omdat ze mensen helpen zich te verplaatsen.

Mobiliteit is dus geen eigenschap van één gewricht. Het is een uitkomst. Het beschrijft hoe goed iemand zich in het dagelijks leven kan bewegen.

Mobiliteit kun je daarom zien als de gezamenlijke kwaliteit van meerdere motorische capaciteiten: flexibiliteit, kracht, snelheid, uithoudingsvermogen, wendbaarheid en coördinatie. Die bepalen samen hoe goed iemand zich door de ruimte kan bewegen en zijn of haar bewegingsvermogen. Of simpel gezegd, zijn of haar mobiliteit.

Mobiliteit train je dus niet direct. Je traint de capaciteiten die mobiliteit mogelijk maken.

yogi Joke

Mobiliteit, flexibiliteit en capaciteit

In de praktijk worden mobiliteit en flexibiliteit vaak door elkaar gehaald. Dat leidt tot veel verwarring.

Flexibiliteit is geen passieve range of motion en mobiliteit is geen actieve range of motion. Dat klinkt logisch, maar inhoudelijk klopt het niet.

Flexibiliteit is een motorische capaciteit. Het is het vermogen van weefsels en gewrichten om zich aan te passen aan veranderende posities zonder te falen of breken. Range of motion is slechts een meetwaarde. Net zoals lengte iets zegt over een touw, maar niet over hoe sterk het is.

Je kunt dus meer bewegingsruimte hebben zonder dat je daar iets mee kunt. Zonder voldoende kracht, controle en coördinatie is een grotere range niet per se bruikbaar.

Het idee dat mobiliteit actief is en flexibiliteit passief is geen wetenschappelijke indeling. Het is vooral een marketingframe dat jarenlang is herhaald. Ook door mij, sorry daarvoor. En dus wil ik dat nu rechtzetten.

mobility trainer amsterdam noord

Maar actief bewegen is toch belangrijk?

Absoluut. Alleen noemen we dat geen mobiliteit.

Wanneer mensen zeggen dat ze hun mobiliteit willen trainen, bedoelen ze meestal dat ze meer controle willen over een bepaalde beweging of positie. Dat is een zinvol doel.

Die controle ontstaat alleen niet door flexibiliteit op zichzelf. Ze ontstaat door het samenspel van flexibiliteit, kracht, controle en coördinatie. Het gaat dus niet om een aparte categorie mobiliteit, maar om het opbouwen van capaciteit waar de beweging dat vraagt.

mobiliteit trainen

Nog een belangrijk criterium: compensatie

Een veelvoorkomend probleem is compensatie. Iemand denkt bijvoorbeeld de flexibiliteit van zijn heup te trainen, terwijl de heup nauwelijks beweegt en de onderrug het werk doet.

Hetzelfde zie je bij het trainen van de flexibiliteit van de schouders, waar de wervelkolom de beweging overneemt zodra het schoudergewricht zijn grens bereikt.

De beweging lukt, maar niet doordat het juiste gewricht meer capaciteit heeft gekregen. Wel omdat er gecompenseerd wordt met andere delen van het lijf. Dit noemen we compensatoire flexibiliteit.

Het lichaam leert vooral slimmer om de beperking heen werken. Dat voelt als vooruitgang, maar structureel verandert er niets.

Meer weten over mobiliteitstraining?

Wil je je verder verdiepen in hoe mobiliteit ontstaat en welke capaciteiten daaraan bijdragen? Dan hebben we een aantal gratis materialen beschikbaar. Daarin vind je praktische voorbeelden voor schouder en heup, een uitlegvideo en een online training speciaal voor trainers.

Wat is mobility training dan wel?

We gebruiken het woord mobiliteitstraining niet omdat het een aparte methode is, maar omdat het het doel beschrijft.

Mobiliteit is een uitkomst. Mobiliteitstraining betekent doelgericht werken aan flexibiliteit, kracht , snelheid, uithoudingsvermogen, wendbaarheid en coördinatie zodat je beter functioneel kunt bewegen en minder hoeft te compenseren. En nee, je hoeft ze niet allemaal tegelijk te trainen.

Het gaat dus om capaciteitstraining voor de juiste gewrichten, in relevante hoeken en passend bij de bewegingsvraag.

Waarom capaciteitstraining met mobiliteit als doel?

Omdat gewrichten bepalen welke bewegingsopties je hebt. Hoe meer capaciteit een gewricht heeft, hoe meer opties je lichaam krijgt.

Meer opties betekent betere oplossingen onder belasting. En dat is uiteindelijk waar goede mobiliteit over gaat. Veerkracht en tolerantie.

mobiliteitstraining

Hoe verbeter ik mijn mobiliteit dan?

Je mobiliteit verbeter je niet door 150 oefeningen uit je hoofd te leren. En ook niet met losse trucjes of eindeloze flows die er leuk uitzien op sociale media.

Maar met een gestructureerd systeem waarin je analyseert, controle opbouwt, capaciteit vergroot en die vervolgens integreert in echte beweging.

Geen standaardroutines en geen one size fits all aanpak. Wel gerichte prikkels op de plekken waar het lichaam ze nodig heeft.

Samengevat

Mobiliteitstraining is geen magische categorie. Eigenlijk is het gewoon doelgerichte capaciteitstraining met als resultaat beter bewegen, meer tolerantie en minder compensatie.

Niet om zo lenig mogelijk te worden, maar om een lichaam te bouwen dat meer vraag aankan en meer bewegingsopties heeft.

Intakegesprek

Na dit gesprek weet jij heel concreet of de trainersopleiding iets voor jou is.

We hebben het over wat je precies gaat leren. En nog veel belangrijker: wat dat jou gaat opleveren.

En ja, dit gesprek is 100% vrijblijvend.